CIP là gì? Cước và bảo hiểm trả tới, khác CIF ở mức bảo hiểm ICC (A)

CIP (Carriage and Insurance Paid To – Cước và bảo hiểm trả tới) là điều kiện nhóm C trong Incoterms® 2020. Người bán thuê vận chuyển, trả cước và mua bảo hiểm cho hàng tới nơi đến. Nghe giống người bán lo hết. Nhưng không phải: rủi ro đã chuyển sang người mua ngay khi người bán giao hàng cho người vận chuyển đầu tiên ở Việt Nam. Người bán trả tiền cho chặng đường, người mua gánh rủi ro trên chặng đường đó.

Bảo hiểm sinh ra chính vì khoảng lệch này. Người mua chịu rủi ro nhưng người bán là bên mua bảo hiểm, nên Incoterms 2020 buộc người bán mua ở mức đủ rộng.

CIP dùng được cho mọi phương thức vận tải: đường biển bằng container, hàng không, đa phương thức. Cách ghi: điều khoản + nơi đến + phiên bản, ví dụ “CIP Kho XYZ, Sydney NSW, Incoterms® 2020”. Nên ghi thêm điểm giao hàng ở Việt Nam (ví dụ “giao tại Kho CFS Cát Lái”) vì CIP có hai địa điểm quan trọng: nơi rủi ro chuyển và nơi cước được trả tới.

Trách nhiệm người bán và người mua theo CIP

Bảo hiểm trong CIP: mức A, 110%, từ điểm giao

Đây là thay đổi lớn nhất của CIP trong bản 2020. Bản 2010 chỉ buộc người bán mua mức tối thiểu, giống CIF. Bản 2020 nâng lên mức cao nhất của bộ điều kiện bảo hiểm hàng hóa Institute Cargo Clauses (ICC):

• Mức bảo hiểm: ICC (A) hoặc điều kiện tương đương, tức bảo hiểm mọi rủi ro trừ các loại trừ ghi trong đơn.
• Số tiền bảo hiểm: tối thiểu 110% giá trị hợp đồng, bằng đồng tiền của hợp đồng. Phần 10% thêm bù cho lợi nhuận dự tính của người mua.
• Phạm vi: từ điểm giao hàng tới ít nhất là nơi đến đã thỏa thuận.
• Chứng từ: người bán phải chuyển cho người mua đơn hoặc giấy chứng nhận bảo hiểm.

Ba mức ICC khác nhau thế nào, nói gọn:

Với hàng dễ vỡ, hàng điện tử, đồ nội thất, khác biệt giữa mức A và C rất lớn. Hàng vỡ vì xếp dỡ mạnh tay thường không nằm trong mức C. Phạm vi chi tiết của từng mức luôn theo đơn bảo hiểm cụ thể, nên người mua cần đọc đơn, không nên chỉ nhìn chữ “A” hay “C”. Xem thêm bảo hiểm hàng hóa quốc tế.

Hai bên vẫn có thể thỏa thuận mức thấp hơn, nhưng phải ghi rõ, ví dụ “CIP Sydney, Incoterms® 2020, bảo hiểm ICC (C)”. Không ghi gì thì mặc định là mức A.

CIP khác CIF và CPT thế nào?

CIP là bản đa phương thức của CIF, giống như CPT là bản đa phương thức của CFR. Với hàng container, ICC khuyến nghị dùng CIP thay CIF. Lý do: container được giao cho hãng tàu tại bãi trước khi lên tàu vài ngày. Theo CIF, người bán vẫn chịu rủi ro trong mấy ngày đó dù hàng đã không còn trong tay. Theo CIP, rủi ro chuyển đúng lúc giao container. Trường hợp tranh chấp cụ thể về chuyện này có ở trang FCA là gì.

Khi nào nên dùng CIP?

• Người mua chưa có forwarder và muốn hàng có bảo hiểm sẵn. CIP cho họ một giá gồm cước, gồm bảo hiểm tốt, chỉ cần nhận hàng.
• Hàng giá trị cao, dễ hư hỏng, nơi mức C của CIF không đủ bảo vệ.
• Hàng container hoặc hàng air mà hai bên đang quen dùng CIF. Đổi sang CIP đúng thực tế giao hàng hơn.

Người bán cần nhớ: phí bảo hiểm mức A cao hơn mức C, nên phải tính vào giá chào. Hỏi trước báo giá bảo hiểm cho đúng mặt hàng và tuyến, rồi mới chốt giá CIP.

Lỗi thường gặp khi dùng CIP

• Chép thói quen CIF sang CIP, mua mức C. Theo bản 2020, như vậy là người bán chưa làm đúng nghĩa vụ, trừ khi hợp đồng đã thỏa thuận mức C.
• Bảo hiểm chỉ “cảng tới cảng”. Rủi ro CIP chuyển từ lúc giao cho người vận chuyển, có thể ở kho hoặc bãi trong nội địa. Phạm vi bảo hiểm phải bắt đầu từ điểm giao đó.
• Người mua không xem chứng từ bảo hiểm trước khi tàu chạy. Phát hiện sai phạm vi khi hàng đã hỏng thì đã muộn.
• Chỉ ghi nơi đến, không ghi điểm giao. Khi có tổn thất ở chặng nội địa Việt Nam, hai bên sẽ tranh cãi rủi ro đã chuyển hay chưa.

Liên quan

• Incoterms 2020: 11 điều khoản và cách chọn
• CIF là gì · CPT là gì
• Bảo hiểm hàng hóa quốc tế
• Nên chọn FOB hay CIF khi xuất khẩu