Incoterms 2020 có bao nhiêu điều khoản?

Có 11 điều khoản, chia làm hai nhóm. Bảy điều khoản dùng cho mọi phương thức vận tải: EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU, DDP. Bốn điều khoản chỉ dùng cho đường biển và đường thủy nội địa: FAS, FOB, CFR, CIF.

Incoterms 2020 khác Incoterms 2010 ở điểm nào?

Có năm thay đổi chính: DAT được đổi tên thành DPU; CIP yêu cầu mức bảo hiểm cao hơn (điều kiện A của Institute Cargo Clauses) trong khi CIF giữ mức tối thiểu (điều kiện C); FCA cho phép hai bên thỏa thuận phát hành vận đơn đã xếp hàng (on-board B/L); người bán hoặc người mua được tự vận chuyển bằng phương tiện của mình trong FCA, DAP, DPU, DDP; và chi phí liên quan đến an ninh được phân bổ rõ hơn.

Incoterms có quy định việc thanh toán và chuyển quyền sở hữu không?

Không. Incoterms chỉ quy định phân chia chi phí, rủi ro và nghĩa vụ thủ tục khi giao hàng. Phương thức thanh toán (L/C, T/T, D/P), thời điểm chuyển quyền sở hữu và giá hàng phải được thỏa thuận riêng trong hợp đồng mua bán.

Hàng container nên dùng FOB hay FCA?

ICC khuyến nghị dùng FCA thay cho FOB, và CPT, CIP thay cho CFR, CIF khi hàng đóng container và được giao cho người vận chuyển tại bãi hoặc kho CFS trước khi lên tàu. Lý do là với FOB, rủi ro chỉ chuyển khi hàng đã lên tàu, trong khi người bán không còn kiểm soát hàng từ lúc giao cho bãi.

Có bắt buộc dùng Incoterms 2020 không, còn dùng Incoterms 2010 được không?

Không bắt buộc. Incoterms là quy tắc tự nguyện, chỉ có hiệu lực khi hợp đồng dẫn chiếu. Hai bên vẫn có thể thỏa thuận dùng Incoterms 2010, nhưng phải ghi rõ phiên bản, ví dụ "FOB Cát Lái, Incoterms® 2010", để tránh tranh chấp về cách hiểu.

Cách ghi Incoterms trong hợp đồng thế nào cho đúng?

Ghi theo cấu trúc: điều khoản + địa điểm cụ thể + phiên bản. Ví dụ: "FOB Cảng Cát Lái, TP.HCM, Incoterms® 2020" hoặc "DAP 123 Main Street, Los Angeles, CA, Incoterms® 2020". Ghi mơ hồ như "FOB Vietnam" dễ dẫn tới tranh chấp về điểm giao hàng và chi phí.

Incoterms 2020 là gì? 11 điều khoản và cách chọn

Incoterms® 2020 (International Commercial Terms) là bộ 11 quy tắc do Phòng Thương mại Quốc tế (International Chamber of Commerce – ICC) ban hành, có hiệu lực từ 01/01/2020. Mỗi điều khoản trả lời ba câu hỏi mà mọi hợp đồng xuất nhập khẩu đều phải rõ: ai trả chi phí nào, rủi ro chuyển từ người bán sang người mua ở đâu, và ai làm thủ tục hải quan xuất, nhập khẩu. Hiểu đúng Incoterms giúp doanh nghiệp báo giá chính xác, đọc đúng báo giá vận chuyển và tránh tranh chấp khi hàng gặp sự cố trên đường.

Incoterms không quy định cách thanh toán, thời điểm chuyển quyền sở hữu hay giá hàng; những nội dung đó phải được thỏa thuận riêng trong hợp đồng.

11 điều khoản Incoterms 2020

Nhóm dùng cho mọi phương thức vận tải

Điều khoản	Tên đầy đủ	Rủi ro chuyển sang người mua	Người bán trả cước chặng chính?	Thông quan nhập khẩu
EXW	Ex Works – Giao tại xưởng	Khi hàng sẵn sàng tại cơ sở người bán	Không	Người mua
FCA	Free Carrier – Giao cho người vận chuyển	Khi giao cho người vận chuyển do người mua chỉ định	Không	Người mua
CPT	Carriage Paid To – Cước trả tới	Khi giao cho người vận chuyển đầu tiên	Có	Người mua
CIP	Carriage and Insurance Paid To – Cước và bảo hiểm trả tới	Khi giao cho người vận chuyển đầu tiên	Có, kèm bảo hiểm mức cao	Người mua
DAP	Delivered at Place – Giao tại nơi đến	Khi hàng sẵn sàng dỡ tại nơi đến	Có	Người mua
DPU	Delivered at Place Unloaded – Giao tại nơi đến đã dỡ	Khi hàng đã dỡ tại nơi đến	Có	Người mua
DDP	Delivered Duty Paid – Giao đã nộp thuế	Khi hàng sẵn sàng dỡ tại nơi đến	Có	Người bán

Nhóm chỉ dùng cho đường biển và đường thủy nội địa

Điều khoản	Tên đầy đủ	Rủi ro chuyển sang người mua	Người bán trả cước biển?	Bảo hiểm
FAS	Free Alongside Ship – Giao dọc mạn tàu	Khi hàng đặt dọc mạn tàu tại cảng xếp	Không	Người mua tự quyết
FOB	Free on Board – Giao lên tàu	Khi hàng đã xếp lên tàu tại cảng xếp	Không	Người mua tự quyết
CFR	Cost and Freight – Tiền hàng và cước	Khi hàng đã xếp lên tàu tại cảng xếp	Có	Người mua tự quyết
CIF	Cost, Insurance and Freight – Tiền hàng, bảo hiểm và cước	Khi hàng đã xếp lên tàu tại cảng xếp	Có	Người bán mua mức tối thiểu

Điểm cần nhớ: với nhóm “C” (CPT, CIP, CFR, CIF), người bán trả cước tới nơi đến nhưng rủi ro đã chuyển sang người mua ngay tại nơi gửi hàng. Đây là nhầm lẫn phổ biến nhất khi đọc hợp đồng CIF: hàng hư hỏng trên biển là rủi ro của người mua, không phải người bán, dù người bán đã trả cước.

Chi tiết từng điều khoản phổ biến nhất với doanh nghiệp Việt Nam:

Incoterms 2020 có gì mới so với 2010?

DAT đổi tên thành DPU (Delivered at Place Unloaded). Nơi giao không còn bắt buộc là “terminal”, mà có thể là bất kỳ địa điểm nào hai bên chỉ định, miễn là người bán dỡ hàng tại đó.
Mức bảo hiểm trong CIP tăng lên điều kiện A của Institute Cargo Clauses (bảo hiểm mọi rủi ro, trừ các loại trừ). CIF vẫn giữ mức tối thiểu là điều kiện C. Hai bên có thể thỏa thuận mức khác.
FCA cho phép vận đơn đã xếp hàng (on-board B/L): hai bên có thể thỏa thuận để người mua chỉ thị người vận chuyển phát hành vận đơn on-board cho người bán, giải quyết vướng mắc khi thanh toán bằng thư tín dụng (L/C).
Tự vận chuyển bằng phương tiện riêng: trong FCA, DAP, DPU và DDP, bên chịu trách nhiệm vận chuyển được dùng phương tiện của mình thay vì bắt buộc thuê bên thứ ba.
Chi phí an ninh (soi chiếu, khai báo an ninh) được phân bổ rõ trong phần nghĩa vụ của từng bên.

Chọn điều khoản nào cho hàng xuất khẩu?

Không cần nhớ cả 11 điều khoản. Với doanh nghiệp vừa và nhỏ xuất hàng từ Việt Nam, câu hỏi quan trọng là ai kiểm soát vận chuyển chặng chính và người mua có năng lực logistics hay không:

Tình huống	Gợi ý	Lý do
Người mua có forwarder riêng, muốn tự đàm phán cước	FOB (hàng rời, hàng xếp tàu trực tiếp) hoặc FCA (hàng container)	Trách nhiệm người bán kết thúc tại Việt Nam
Người mua mới, chưa có đơn vị logistics	CIF hoặc CIP	Người bán lo cước và bảo hiểm, người mua nhận hàng tại cảng đến
Hàng giá trị cao, cần bảo hiểm tốt	CIP	Bảo hiểm mức A theo mặc định
Người mua muốn nhận tận kho, tự làm thủ tục nhập khẩu	DAP	Người bán lo vận chuyển tới nơi, người mua lo thuế
Bán cho khách lẻ hoặc sàn thương mại điện tử ở nước ngoài	DDP	Người mua không phải làm thủ tục, nhưng người bán phải đứng tên nhập khẩu
Người mua đến tận xưởng lấy hàng	EXW (hoặc FCA tại xưởng)	EXW bất tiện vì người mua phải tự khai hải quan xuất khẩu tại Việt Nam

Một điểm hay bị bỏ qua: với EXW, người mua phải tự làm thủ tục hải quan xuất khẩu tại Việt Nam, điều mà người mua nước ngoài thường không làm được. Trong thực tế, FCA tại xưởng người bán thường phù hợp hơn EXW.

Các lỗi thường gặp khi dùng Incoterms

Lỗi	Hậu quả	Cách tránh
Ghi “FOB Vietnam” không có cảng cụ thể	Tranh chấp về điểm giao hàng và phí nội địa	Ghi rõ: “FOB Cảng Cát Lái, TP.HCM, Incoterms® 2020”
Dùng FOB, CIF cho hàng container giao tại bãi	Người bán vẫn chịu rủi ro trong lúc hàng nằm ở bãi, ngoài tầm kiểm soát	Dùng FCA, CIP thay thế theo khuyến nghị của ICC
Nghĩ rằng CIF thì người bán chịu rủi ro tới cảng đến	Người mua không tự mua thêm bảo hiểm, thiếu bồi thường khi hàng hư	Nhớ: rủi ro CIF chuyển khi hàng lên tàu ở cảng xếp
Chấp nhận DDP mà chưa kiểm tra thuế nước nhập	Người bán gánh thuế nhập khẩu bất ngờ, như Section 301 12,5% tại Mỹ	Tính thuế theo mã HS trước khi báo giá DDP
Không ghi phiên bản Incoterms	Hai bên hiểu theo hai phiên bản khác nhau	Luôn ghi “Incoterms® 2020”
Coi Incoterms là điều khoản thanh toán	Không có ràng buộc về thời hạn và cách trả tiền	Thỏa thuận thanh toán (L/C, T/T) riêng trong hợp đồng

Nếu Quý khách bán theo DDP sang Mỹ, xem thêm thuế nhập khẩu Mỹ 2026 cho hàng Việt Nam và dịch vụ DDP đi Mỹ của chúng tôi.

Incoterms và báo giá vận chuyển

Điều khoản trong hợp đồng quyết định Quý khách cần báo giá vận chuyển tới đâu. Bán FOB hoặc FCA, Quý khách chỉ cần chi phí nội địa và thủ tục xuất khẩu tại Việt Nam. Bán CIF, CFR hoặc CIP, báo giá phải gồm cước biển tới cảng đến (và bảo hiểm với CIF, CIP). Bán DAP hoặc DDP, báo giá phải tính tới giao hàng tận nơi, và với DDP còn gồm thuế, phí nhập khẩu. Xem các khoản phí trong một báo giá đường biển tại cấu trúc cước vận chuyển đường biển.

Liên quan

Tên gọi Incoterms® là nhãn hiệu đã đăng ký của Phòng Thương mại Quốc tế (ICC). Bản chính thức của các quy tắc do ICC phát hành.

Incoterms 2020 là gì? 11 điều khoản, bảng so sánh và cách chọn cho hàng xuất khẩu