VGM là gì? Xác nhận khối lượng container theo SOLAS và cách tính
VGM (verified gross mass) là khối lượng toàn bộ container đã đóng hàng, người gửi hàng phải xác nhận và gửi hãng tàu trước khi xếp tàu theo SOLAS và Thông tư 14/2016/TT-BGTVT. Hai phương pháp cân, ví dụ tính, cách đọc MAX GROSS và TARE trên cửa container, hậu quả khi thiếu VGM.
Container đã đóng xong, seal đã bấm, xe đã chạy ra cảng đúng closing time. Vậy mà sáng hôm sau, forwarder gọi báo container không được xếp tàu. Lý do không nằm ở hàng hay ở hải quan. Hãng tàu chưa nhận được VGM.
VGM là một tờ khai rất ngắn, chỉ có khoảng mười dòng, nhưng thiếu nó thì container không lên tàu. Bài này giải thích VGM là gì, ai phải khai, hai cách xác định, cách đọc các con số trên cửa container và những lỗi hay gặp khi doanh nghiệp tự đóng hàng tại xưởng.
VGM là gì?
VGM (verified gross mass) là khối lượng toàn bộ đã được xác nhận của một container đóng hàng, gồm hàng hóa, bao bì, pallet, vật liệu chèn lót và chính vỏ container. Người gửi hàng phải gửi con số này cho hãng tàu và cảng trước khi container được xếp lên tàu.
Yêu cầu này đến từ sửa đổi quy định 2 chương VI của Công ước quốc tế về an toàn sinh mạng con người trên biển (SOLAS). Ủy ban An toàn Hàng hải của IMO thông qua sửa đổi bằng Nghị quyết MSC.380(94) năm 2014, có hiệu lực từ 01/07/2016, kèm hướng dẫn thực hiện MSC.1/Circ.1475.
Lý do rất thực tế: sĩ quan tàu lập sơ đồ xếp hàng dựa trên khối lượng từng container. Container khai nhẹ hơn thực tế đặt sai chỗ trong chồng hàng có thể làm sập chồng container, gây mất ổn định tàu. Trước năm 2016, nhiều vụ tai nạn được truy ra là do container khai sai trọng lượng.
Quy định VGM tại Việt Nam
Việt Nam triển khai yêu cầu này bằng Thông tư 14/2016/TT-BGTVT của Bộ Giao thông vận tải (nay các chức năng hàng hải thuộc Bộ Xây dựng), có hiệu lực từ 20/08/2016. Các điểm chính:
| Nội dung | Thông tư 14/2016 quy định |
|---|---|
| Phạm vi | Mọi container đóng hàng vận chuyển tuyến quốc tế phải được xác nhận khối lượng |
| Người gửi hàng | Chủ hàng hoặc người được ủy quyền, đứng tên trên vận đơn hoặc chứng từ vận tải |
| Phương pháp | Hai phương pháp: cân cả container, hoặc cân toàn bộ hàng và vật liệu rồi cộng vỏ |
| Gửi cho ai | Thuyền trưởng (hoặc người đại diện) và doanh nghiệp cảng, bằng dữ liệu điện tử hoặc văn bản |
| Điều kiện xếp tàu | Container chỉ được xếp khi thuyền trưởng và doanh nghiệp cảng đã nhận VGM |
| Giới hạn | VGM không được vượt khối lượng toàn bộ tối đa ghi trên biển chứng nhận an toàn container (biển CSC) |
| Trách nhiệm | Người gửi hàng chịu trách nhiệm về tính chính xác và lưu trữ thông tin; đơn vị cân phải dùng cân đã kiểm định |
| Chi phí cân | Do các bên tự thỏa thuận |
Điểm hay bị hiểu sai: trách nhiệm VGM thuộc người gửi hàng, không thuộc hãng tàu hay cảng. Forwarder có thể nộp thay qua hệ thống của hãng, nhưng nếu con số sai, người đứng tên shipper trên vận đơn là người chịu.
Hai phương pháp xác định VGM
| Phương pháp 1: cân cả container | Phương pháp 2: cân từng phần rồi cộng | |
|---|---|---|
| Cách làm | Đưa container đã đóng hàng và niêm phong lên cân (cầu cân tại cảng, bãi, trạm cân hoặc kho có cầu cân) | Cân toàn bộ kiện hàng, pallet, vật liệu chèn lót, chằng buộc, rồi cộng khối lượng vỏ ghi trên cửa container |
| Hợp với | Đóng hàng tại bãi cảng, hoặc xe chở container đi qua cầu cân trên đường ra cảng | Nhà máy có cân sản phẩm, quy trình đóng hàng ổn định, hàng đồng nhất |
| Ưu điểm | Một lần cân, ít sai sót | Không phải đưa container lên cầu cân |
| Lưu ý | Khối lượng xe đầu kéo và rơ moóc phải được trừ ra nếu cân cả xe | Theo SOLAS, cách tính phải được cơ quan có thẩm quyền của nước nơi đóng hàng chấp thuận; dễ sót pallet và vật liệu chèn |
Công thức của phương pháp 2:
VGM = khối lượng hàng (gồm bao bì) + pallet + vật liệu chèn lót, chằng buộc + khối lượng vỏ container (tare)
Ví dụ tính VGM theo phương pháp 2
Một xưởng đóng 20 pallet hàng gia dụng vào một container 40 feet cao (40HC). Số liệu minh họa, làm tròn:
| Thành phần | Cách lấy số | Khối lượng (kg) |
|---|---|---|
| Hàng hóa kể cả thùng carton | Tổng gross weight trên packing list | 14.000 |
| Pallet gỗ | 20 pallet × 25 kg | 500 |
| Chèn lót, túi khí, dây chằng | Cân thực tế | 120 |
| Vỏ container (tare) | Số ghi trên cửa container | 3.900 |
| VGM | 18.520 |
Lỗi phổ biến nhất là lấy luôn 14.000 kg trên packing list làm VGM. Con số đó thiếu gần 4,5 tấn, tức là thiếu pallet, chèn lót và cả vỏ container. Muốn hiểu net weight, gross weight trên packing list khác VGM thế nào, xem bài packing list là gì.
Lưu ý thứ hai: lấy số tare in trên cửa của chính container đó, không lấy số “trung bình của loại 40HC”. Hai container cùng cỡ có thể chênh nhau vài trăm kg tùy hãng sản xuất và đời vỏ.
Đọc các con số trên cửa container
Trên cửa container có một nhóm ký hiệu khối lượng và thể tích. Đây là bốn con số người đóng hàng cần biết:
| Ký hiệu | Ý nghĩa | Dùng vào việc gì |
|---|---|---|
| MAX GROSS (MGW) | Khối lượng toàn bộ tối đa của container, gồm cả hàng và vỏ, theo thiết kế. Phải trùng với số trên biển CSC | VGM không được vượt con số này |
| TARE | Khối lượng vỏ container rỗng | Cộng vào khi tính VGM theo phương pháp 2 |
| NET hoặc PAYLOAD | MAX GROSS trừ TARE, tức khối lượng hàng tối đa theo thiết kế | Giới hạn kỹ thuật của vỏ, chưa phải mức được phép đóng |
| CU.CAP | Thể tích bên trong container (m³ và ft³) | Ước lượng lượng hàng đóng được theo thể tích |
MAX GROSS là giới hạn kỹ thuật của vỏ, không phải mức được phép đóng. Hãng tàu có thể giới hạn thấp hơn theo tuyến, và xe chở container trên đường bộ còn bị giới hạn tải trọng riêng. Trước khi đóng hàng nặng như đá, gạch, kim loại, nên hỏi forwarder mức hãng tàu cho phép trên tuyến đó. Kích thước trong và tải trọng từng loại container có ở trang kích thước container.
Tờ khai VGM gồm những gì
Mỗi hãng tàu có mẫu riêng hoặc ô nhập trên hệ thống, nhưng nội dung gần giống nhau:
- Số booking hoặc số vận đơn
- Số container
- Khối lượng VGM tính bằng kg
- Phương pháp xác định (1 hoặc 2)
- Tên người hoặc đơn vị cân, mã phiếu cân
- Người có thẩm quyền ký xác nhận thay mặt người gửi hàng
- Ngày giờ xác nhận
Một số hãng yêu cầu thêm số tare và khối lượng pallet khi khai theo phương pháp 2.
Nộp VGM khi nào và qua đâu
Hạn nộp VGM (VGM cut-off) ghi trong booking confirmation của hãng tàu, thường trước hoặc cùng lúc với hạn hạ container vào bãi (closing time). Ở cảng có áp dụng nguyên tắc “không có VGM thì không nhận container vào cổng”, container có thể bị từ chối ngay tại cổng.
Kênh nộp phổ biến hiện nay là hệ thống của hãng tàu: website, cổng khách hàng, EDI hoặc các nền tảng trung gian như INTTRA. Email vẫn được một số hãng nhận nhưng không khuyến khích. Thông thường forwarder sẽ nộp thay doanh nghiệp, dựa trên phiếu cân hoặc bảng tính doanh nghiệp gửi.
Mốc VGM chỉ là một trong nhiều mốc của lô hàng xuất. Thứ tự các mốc từ booking tới khi tàu chạy có ở bài ETD, ETA, closing time.
Không có VGM hoặc VGM sai thì sao
- Thiếu VGM trước cut-off: container không được xếp lên tàu, phải chờ chuyến sau. Trong thời gian đó có thể phát sinh phí lưu container, lưu bãi và phí đổi chuyến.
- VGM vượt MAX GROSS: phải rút bớt hàng, cân lại, khai lại.
- VGM lệch nhiều so với số cảng cân kiểm tra: hãng tàu có thể yêu cầu cân lại hoặc từ chối xếp. Ở Việt Nam, Thông tư 14/2016 không đặt mức sai số được chấp nhận. Các nước khác cũng tự quyết: cơ quan an toàn hàng hải Úc (AMSA) ghi rõ không quy định dung sai, còn Anh dùng ngưỡng tham khảo khoảng 5%. Vì vậy đừng tính toán “sai bao nhiêu thì vẫn qua”. Hãy khai đúng số cân.
Hàng nặng hơn khai báo còn gây rắc rối ở khâu khác: vận đơn, tờ khai hải quan và VGM phải nói cùng một con số. Lệch giữa các chứng từ dễ dẫn tới phải sửa vận đơn, mất thêm phí và thời gian.
Năm lỗi hay gặp khi tự đóng hàng tại xưởng
- Lấy gross weight trên packing list làm VGM, quên pallet và vỏ container.
- Dùng tare “trung bình” thay vì số in trên cửa container thực tế.
- Nộp VGM đúng closing time trong khi hạn VGM của hãng sớm hơn.
- Khai VGM khác khối lượng trên chi tiết làm vận đơn (SI), dẫn tới phải chỉnh sửa.
- Coi MAX GROSS là mức được phép đóng, đóng quá tải so với giới hạn của hãng hoặc đường bộ.
Gửi hàng lẻ thì VGM xử lý thế nào
Khách gửi hàng lẻ (LCL) không tự khai VGM. Hàng của nhiều chủ được đưa về kho gom (kho CFS), kho cân từng lô khi nhập, rồi đơn vị gom hàng cộng lại để lập VGM cho cả container gom. Đây cũng là một lý do kho cân lại từng thùng của Quý khách dù Quý khách đã ghi cân nặng.
Việc của người gửi lẻ là khai đúng trọng lượng từng kiện. Kiện khai 30 kg mà cân ra 45 kg thì cước phải tính lại theo số cân thực tế, và lô hàng có thể phải chờ xác nhận lại trước khi đóng container. Hành trình của một kiện hàng lẻ qua kho gom có ở bài CFS là gì.
Gateway Express hỗ trợ VGM thế nào
Gateway Express gom hàng lẻ đường biển từ TP.HCM đi Mỹ và Úc, và nhận nguyên container đi cả hai nước này cùng Canada, Anh, các nước châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, Malaysia, Singapore. Với lô nguyên container doanh nghiệp tự đóng tại xưởng, chúng tôi gửi kèm booking các mốc cut-off, trong đó có hạn VGM, hướng dẫn chọn phương pháp cân phù hợp với điều kiện kho, kiểm tra bảng tính trước khi nộp cho hãng tàu và đối chiếu với khối lượng trên chi tiết vận đơn.
Với hàng lẻ, Quý khách chỉ cần đóng gói, ghi số thùng và trọng lượng từng kiện. Có thể ước lượng thể tích trước bằng công cụ tính CBM, rồi gửi thông tin lô hàng qua trang báo giá hoặc gọi 0938 373 343.
