CEPA Việt Nam - UAE: Cơ hội xuất khẩu sang Trung Đông và châu Phi cho doanh nghiệp Việt

Ngày 3/2/2026, Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện CEPA Việt Nam - UAE chính thức có hiệu lực – lần đầu tiên Việt Nam ký FTA với một quốc gia Ả Rập. Đây cũng là FTA thứ 17 của Việt Nam (xem danh sách các hiệp định thương mại tự do của Việt Nam). Bài viết này phân tích những gì doanh nghiệp cần nắm chắc: cam kết thuế quan, ngành hưởng lợi, yêu cầu Halal, quy tắc xuất xứ và lựa chọn logistics thực tế.

CEPA Việt Nam - UAE là gì?

CEPA (Comprehensive Economic Partnership Agreement) là hiệp định thương mại tự do toàn diện, được ký ngày 28/10/2024 tại Dubai. Hiệp định gồm 18 chương và 15 phụ lục, bao phủ toàn diện các khía cạnh thương mại hiện đại:

• Thương mại hàng hóa và quy tắc xuất xứ
• Thương mại dịch vụ và đầu tư
• Thuận lợi hóa hải quan (Customs Facilitation)
• Hàng rào kỹ thuật trong thương mại (TBT) và vệ sinh kiểm dịch (SPS)
• Thương mại số và doanh nghiệp vừa và nhỏ (MSME)
• Phòng vệ thương mại và giải quyết tranh chấp

Đáng chú ý: Chính phủ quyết định khởi động đàm phán ngày 20/6/2023 và hiệp định được ký ngày 28/10/2024, tức khoảng 16 tháng. Bộ Công Thương gọi đây là FTA có thời gian đàm phán nhanh nhất từ trước đến nay của Việt Nam.

Cam kết thuế quan: 99% kim ngạch xuất khẩu được xóa thuế theo lộ trình

UAE cam kết với hàng Việt Nam

• 99% kim ngạch xuất khẩu Việt Nam sang UAE được xóa bỏ thuế quan theo lộ trình.
• Tính theo số dòng thuế, UAE mở cửa 94,9% dòng thuế cho hàng Việt Nam: 74,2% xóa bỏ ngay khi hiệp định có hiệu lực, 89,2% sau 5 năm.

Việt Nam cam kết với hàng UAE

• 98,5% kim ngạch xuất khẩu UAE sang Việt Nam được xóa bỏ thuế quan theo lộ trình.
• Việt Nam mở cửa cao hơn WTO trong dịch vụ có thế mạnh của UAE: khách sạn - nhà hàng, cho thuê tàu, bảo dưỡng và sửa chữa tàu thủy, đại lý hàng hải.

“Theo lộ trình” nghĩa là gì?

Cam kết 99% không có nghĩa là 99% mặt hàng được miễn thuế ngay tức thì. Khoảng ba phần tư số dòng thuế về 0% ngay, phần còn lại giảm dần theo lộ trình. Doanh nghiệp nên tra đúng mã HS của mặt hàng trong biểu cam kết trước khi báo giá cho người mua.

Quan trọng: Để được hưởng ưu đãi CEPA, lô hàng phải đáp ứng quy tắc xuất xứ và có Giấy chứng nhận xuất xứ C/O hợp lệ đúng form. Thiếu chứng từ hợp lệ, lô hàng chịu thuế MFN thông thường. Ngoại lệ: lô hàng trị giá không quá 500 USD có thể dùng tờ khai xuất xứ của nhà xuất khẩu, đăng tải trên eCoSys trong 3 ngày làm việc.

Số liệu thương mại Việt Nam - UAE

Nguồn: Thương vụ Việt Nam tại UAE qua Báo Công Thương; Cục Hải quan qua Trung tâm WTO và Hội nhập. Phía UAE thống kê kim ngạch cao hơn nhiều, nên khi so sánh cần ghi rõ nguồn.

Nửa đầu 2026 xuất khẩu chưa tăng dù CEPA đã có hiệu lực. Ưu đãi thuế cần thời gian để doanh nghiệp làm quen với quy tắc xuất xứ và chứng từ, và có thể phụ thuộc vào nhóm điện thoại vốn ít chịu tác động của thuế.

6 nhóm ngành hưởng lợi rõ rệt nhất

1. Nông sản và thực phẩm chế biến

Nhóm có lợi thế cạnh tranh rõ nét nhất. UAE nhập khẩu 80-90% thực phẩm tiêu thụ trong nước – cơ hội lớn nếu doanh nghiệp Việt đáp ứng tiêu chuẩn Halal.

• Hạt điều – Trung Đông là một trong những thị trường tiêu thụ lớn nhất thế giới
• Hạt tiêu – đặc biệt từ Tây Nguyên, Đắk Lắk, Bình Phước
• Mật ong – mật hoa dừa, mật rừng U Minh, mật ong Tây Nguyên
• Cà phê và trà – Đà Lạt, Buôn Ma Thuột, Thái Nguyên
• Trái cây tươi và sấy – thanh long, xoài, mít, nhãn
• Nông sản hữu cơ và có chứng nhận quốc tế

2. Thủy sản

Cá tra, tôm, cá ngừ và sản phẩm chế biến. UAE và GCC có nhu cầu cao về protein nhập khẩu, Việt Nam có lợi thế giá - chất lượng vượt trội so với nhiều đối thủ.

3. Dệt may và da giày

Hai ngành xuất khẩu chủ lực. Trước CEPA, hàng Việt Nam cạnh tranh bất lợi về thuế so với các nước đã có CEPA với UAE như Ấn Độ, Indonesia, Thổ Nhĩ Kỳ. CEPA thu hẹp phần lớn khoảng cách đó.

4. Gỗ và sản phẩm từ gỗ

Đồ nội thất, ván ép, ván dán – phù hợp với nhu cầu xây dựng và nội thất bùng nổ tại Dubai và Abu Dhabi.

5. Hàng tiêu dùng và điện tử

Linh kiện điện tử, đồ gia dụng, FMCG. Tận dụng UAE là trung tâm phân phối cho cả khu vực Trung Đông.

6. Thủ công mỹ nghệ và quà tặng

Mây tre đan, gốm sứ, sơn mài, lụa, áo dài – phù hợp phân khúc khách du lịch (UAE đón ~17 triệu lượt/năm) và cộng đồng expat đông đảo tại Dubai.

UAE là trung tâm tái xuất, không chỉ là thị trường 10 triệu dân

Đây là điểm chiến lược quan trọng nhất mà doanh nghiệp Việt không nên bỏ qua.

Cảng Jebel Ali là cảng container lớn nhất Trung Đông và hub tái xuất (re-export hub) hàng đầu khu vực. Sân bay Dubai (DXB) kết nối với hơn 240 điểm đến toàn cầu.

Hàng Việt Nam qua UAE có thể tiếp cận:

Tư duy đúng: Đừng chỉ nhìn UAE là thị trường 10 triệu dân. Hãy nhìn UAE như một trung tâm phân phối sang các thị trường lân cận. Lưu ý: ưu đãi thuế CEPA chỉ áp dụng khi hàng nhập vào UAE; hàng tái xuất sang nước khác chịu thuế theo quy định của nước đó.

Halal certification – điều kiện đủ để vào thị trường UAE

CEPA giảm thuế, nhưng không thay được yêu cầu Halal. Đây là điều nhiều doanh nghiệp lần đầu tiếp cận thị trường Ả Rập thường bỏ qua.

UAE là quốc gia Hồi giáo. Chứng nhận Halal bắt buộc với sản phẩm có thành phần từ động vật như thịt, gia cầm và sản phẩm chế biến từ chúng. Với thực phẩm khác, đồ uống, mỹ phẩm, yêu cầu tùy loại hàng, và nhiều nhà nhập khẩu, chuỗi bán lẻ vẫn đòi Halal dù luật không bắt buộc.

Doanh nghiệp cần làm gì?

• Liên hệ tổ chức chứng nhận Halal: ví dụ HCA Vietnam (Halal Certification Agency), HALCERT (Trung tâm Chứng nhận Halal Quốc gia). Hỏi nhà nhập khẩu và đối chiếu danh sách tổ chức được MoIAT công nhận trước khi làm.
• Xác nhận tổ chức được công nhận: Không phải mọi chứng nhận Halal đều được UAE chấp nhận. Bộ Công nghiệp và Công nghệ tiên tiến UAE (MoIAT, trước đây là ESMA) công nhận một số tổ chức cụ thể, nên xác minh trước khi đầu tư chứng nhận.
• Dự trù thời gian: Thường vài tháng, tùy quy mô và loại sản phẩm; chi phí hỏi trực tiếp tổ chức chứng nhận.

Hàng thực phẩm có thành phần động vật cần cả hai thứ: chứng từ xuất xứ để hưởng ưu đãi CEPA và chứng nhận Halal để được nhập khẩu.

4 đối thủ FTA đã đi trước Việt Nam

UAE đã có hiệp định CEPA với nhiều đối tác trước Việt Nam. Bốn đối thủ trực tiếp của Việt Nam tại UAE:

Đây là thị trường cạnh tranh khốc liệt cả về giá và chất lượng. Không thể chỉ trông chờ vào xóa bỏ thuế quan – cần đầu tư công nghệ sản xuất, quản trị chất lượng và xây dựng thương hiệu tại địa phương.

Quy tắc xuất xứ – chìa khóa để thực sự hưởng ưu đãi

Sản phẩm “made in Vietnam” theo cảm nhận thông thường chưa chắc đã được công nhận xuất xứ Việt Nam theo CEPA.

Các tiêu chí xuất xứ phổ biến:

• Wholly Obtained: Sản phẩm 100% sản xuất, khai thác hoặc trồng trọt tại Việt Nam (nông sản, hải sản đánh bắt)
• Hàm lượng giá trị (QVC): Giá trị có xuất xứ từ 35% giá xuất xưởng trở lên. Đây là một trong hai lựa chọn của quy tắc chung
• Chuyển đổi mã số hàng hóa (CTH): Nguyên liệu nhập khẩu được chế biến tại Việt Nam đến mức mã HS 4 số của thành phẩm khác mã của nguyên liệu. Đây là lựa chọn còn lại của quy tắc chung
• Quy tắc cụ thể mặt hàng: Một số mã HS có quy tắc riêng trong Phụ lục I của Thông tư 24/2026/TT-BCT, ưu tiên áp dụng hơn quy tắc chung

Để hưởng ưu đãi CEPA, lô hàng cần C/O mẫu UAE-VN do cơ quan được UBND cấp tỉnh giao cấp, khai trên eCoSys (VCCI không cấp C/O từ 5/5/2025). Lô hàng không quá 500 USD có thể dùng tờ khai xuất xứ của nhà xuất khẩu. Căn cứ pháp lý: Thông tư 24/2026/TT-BCT về quy tắc xuất xứ và Nghị định 143/2026/NĐ-CP về biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt.

Lưu ý thực tế: Nếu dùng nhiều nguyên liệu nhập khẩu (ví dụ vải Trung Quốc để may xuất khẩu), cần tính kỹ hàm lượng giá trị hoặc kiểm tra tiêu chí chuyển đổi mã HS trước khi báo giá. Lỗi phổ biến: báo giá CEPA cho buyer rồi đến lúc xuất hàng phát hiện không đáp ứng RoO – dẫn đến đền bù chênh lệch thuế hoặc mất uy tín.

Logistics Việt Nam - UAE: lựa chọn phương thức vận chuyển

Đường hàng không

Phù hợp cho hàng giá trị cao, hàng mẫu, hàng dễ hư hỏng (mật ong, hạt điều cao cấp, thủ công mỹ nghệ, dược phẩm).

Đường biển

Phù hợp cho hàng khối lượng lớn, container nguyên (FCL) hoặc hàng lẻ ghép container (LCL). Chi phí thấp hơn 60-80% so với hàng không.

Lưu ý: Từ giữa 2025, bất ổn khu vực Biển Đỏ có thể làm tăng cước và kéo dài thêm 5-7 ngày cho tuyến biển. Tham khảo thêm so sánh chi phí và thời gian vận chuyển hàng không vs đường biển để chọn phương thức tối ưu cho từng lô hàng.

Hồ sơ bắt buộc cho mọi lô hàng đi UAE

Tham khảo checklist chứng từ gửi hàng quốc tế đầy đủ để không bỏ sót giấy tờ quan trọng:

• Commercial Invoice (Hóa đơn thương mại)
• Packing List (Bản kê chi tiết đóng gói)
• Bill of Lading (B/L) hoặc Airway Bill (AWB)
• C/O mẫu UAE-VN (hoặc tờ khai xuất xứ nếu lô hàng không quá 500 USD)
• Halal Certificate (nếu hàng có thành phần động vật hoặc nhà nhập khẩu yêu cầu)
• Phytosanitary Certificate (nếu hàng nông sản)
• Health Certificate (nếu hàng thực phẩm chế biến)

Checklist hành động cho doanh nghiệp năm 2026

Bước 1 – Đánh giá sản phẩm và quy tắc xuất xứ

• Mặt hàng có thuộc nhóm được giảm thuế CEPA không?
• Hàm lượng giá trị có đạt 35% giá xuất xưởng, hoặc mã HS có chuyển đổi so với nguyên liệu không?
• Có cần thay đổi nguồn nguyên liệu để đạt RoO không?

Bước 2 – Tham vấn Halal certification (nếu liên quan)

• Sản phẩm có cần Halal không?
• Liên hệ HCA Vietnam hoặc HALCERT để báo giá và lộ trình
• Hỏi tổ chức chứng nhận về thời gian và chi phí

Bước 3 – Nghiên cứu thị trường và định vị

• Tìm hiểu nhu cầu cụ thể UAE và GCC cho sản phẩm của bạn
• Phân tích đối thủ từ Ấn Độ, Indonesia, Israel, Thổ Nhĩ Kỳ
• Xác định positioning: cạnh tranh giá, chất lượng hay đặc thù?

Bước 4 – Tìm đối tác phân phối tại UAE

• Tham gia hội chợ Gulfood (tháng 2 hằng năm), Big 5 (xây dựng), Beautyworld Middle East
• Liên hệ Thương vụ Việt Nam tại UAE để kết nối B2B
• Cân nhắc mô hình distributor, agent hoặc joint venture

Bước 5 – Chuẩn bị logistics và chứng từ

• Chọn forwarder có kinh nghiệm tuyến UAE
• Lập checklist hồ sơ chuẩn cho mỗi lô hàng
• Xây dựng quy trình xử lý C/O và các chứng nhận liên quan

---

Gửi hàng sang UAE cùng Gateway Express

Gửi hàng qua mạng lưới DHL Express, FedEx và UPS tại Việt Nam, Gateway Express đã xử lý nhiều lô hàng xuất khẩu sang UAE và toàn khu vực Trung Đông cho doanh nghiệp Việt Nam.

Trong bối cảnh CEPA mở ra cơ hội mới, chúng tôi cung cấp:

• Tư vấn quy tắc xuất xứ và bộ chứng từ CEPA đầy đủ, đảm bảo hưởng đúng ưu đãi thuế
• Vận chuyển hàng không chuyên tuyến SGN → DXB/AUH – door-to-door 3-5 ngày
• Hỗ trợ thủ tục Halal và chứng nhận chuyên ngành qua mạng lưới đối tác
• Tư vấn lựa chọn phương thức tối ưu giữa air freight và sea freight theo từng loại hàng
• Đóng gói chuẩn quốc tế phù hợp yêu cầu nhập khẩu UAE
• Pilot shipment – tư vấn miễn phí cho doanh nghiệp lần đầu xuất sang UAE

Nhận báo giá ngay | Hotline 24/7: 0938 373 343

---

Câu hỏi thường gặp

CEPA Việt Nam - UAE có hiệu lực từ ngày nào?

CEPA Việt Nam - UAE được ký ngày 28/10/2024 tại Dubai và chính thức có hiệu lực từ ngày 3/2/2026. Đây là FTA đầu tiên Việt Nam ký với một quốc gia Ả Rập. Ưu đãi thuế CEPA chỉ áp dụng khi hàng vào UAE; UAE còn là trung tâm tái xuất sang các thị trường khác, nhưng các nước đó áp thuế riêng.

Để hưởng ưu đãi thuế CEPA, doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

Cần hai điều kiện: (1) Lô hàng đáp ứng quy tắc xuất xứ của CEPA, quy tắc chung là chuyển đổi mã HS 4 số (CTH) hoặc hàm lượng giá trị từ 35% giá xuất xưởng trở lên; (2) Có C/O mẫu UAE-VN do cơ quan được UBND cấp tỉnh giao cấp, hoặc tờ khai xuất xứ của nhà xuất khẩu nếu lô hàng không quá 500 USD. Thiếu chứng từ hợp lệ, lô hàng chịu thuế MFN thông thường.

Hàng thực phẩm xuất sang UAE có bắt buộc chứng nhận Halal không?

Bắt buộc với sản phẩm có thành phần từ động vật như thịt, gia cầm và sản phẩm chế biến từ chúng. Với thực phẩm khác, đồ uống và mỹ phẩm, yêu cầu tùy loại hàng và tùy nhà nhập khẩu. Chứng nhận phải do tổ chức được MoIAT (trước đây là ESMA) công nhận cấp; nên hỏi nhà nhập khẩu trước khi làm.

Thời gian vận chuyển hàng từ Việt Nam sang UAE mất bao lâu?

Đường hàng không từ Tân Sơn Nhất đến Dubai DXB/Abu Dhabi AUH: 3-5 ngày door-to-door. Đường biển từ Cát Lái đến Jebel Ali: 12-20 ngày. Từ Hải Phòng đi biển: 18-25 ngày. Lưu ý từ giữa 2025, bất ổn khu vực Biển Đỏ có thể kéo dài thêm 5-7 ngày cho tuyến biển.

UAE là cửa ngõ vào những thị trường nào?

Qua cảng Jebel Ali tại Dubai, hàng Việt Nam có thể tái xuất sang các nước GCC, Trung Đông, Bắc Phi, châu Phi cận Sahara và Nam Á. Ưu đãi thuế CEPA không đi theo hàng tái xuất; nước nhập khẩu cuối cùng áp thuế theo quy định của họ.

---

Bài viết tổng hợp từ Bộ Công Thương Việt Nam, Bộ Kinh tế UAE (moet.gov.ae), Trung tâm WTO VCCI, Báo Chính phủ, VnEconomy. Số liệu thương mại và quy tắc xuất xứ cập nhật đến tháng 10/2026.